Resmi Dil : Rusça, İnguşça
Başkent : Magas
Cumhurbaşkanı : Yunus-Bek Evkurov
Yüzölçümü : 4000 km 2
Nüfus : 467.294
Din : İslam, Hristiyanlık
Cumhuriyet Hakkında
İnguş Cumhuriyeti, 1920 yılında Dağlı Haklar Cumhuriyeti içinde yer aldı. Daha sonra sırasıyla 7 Temmuz 1924’te İnguş Otonom Bölgesi, 5 Aralık'ta 1936 tarihinde yönetim yapısı yeniden şekillenerek Çeçenlerle aynı çerçevede “Çeçen- İnguş Cumhuriyeti” oldu.
1944 Şubat’ında, İnguş nüfusun tamamı Almanlarla işbirliği yaptıkları gerekçesiyle Orta Asya'ya sürüldü.
1956 yılında Komünist Partisi'nin sürgünü kınaması sonrasında, 1957'de hakları iade edildi. Cumhuriyet yeniden kurulurken eski yerleşim birimi Prigorodniy bölgesi İnguş sınırları dışında kaldı.
1990 senesinde Sovyetler Birliği’nin dağılmaya başlamasıyla birlikte 1 Kasım 1991 tarihinde Çeçen-İnguş Cumhuriyeti bağımsızlığını ilan etti ise de Rusya Federasyonu bu bağımsızlığı tanımadı.
İnguşlar, 4 Temmuz 1992'de Çeçen-İnguş Cumhuriyeti’nden ayrılarak Rusya Federasyonu içerisinde “İnguşetya Cumhuriyeti” ismiyle müstakil bir birim oluşturdu.
İlk Cumhurbaşkanı Ruslan Auşev 10 Kasım 1992 ila 28 Aralık 2001 tarihleri arasında;
2. Cumhurbaşkanı Akhmed Malsagov 28 Aralık 2001 ila 23 Mayıs 2002 tarihleri arasında görev yaptı.
Murat Zyazikov 3. Cumhurbaşkanı olarak 23 Mayıs 2002 tarihinden Kasım 2008 e kadar görev yaptı. Kasım 2008’de Moskova tarafından Yunus-Bek Evkurov Cumhurbaşkanlığına atandı. 21 Haziranda düzenlenen bir suikastle ağır yaralandı.
Cumhuriyetin mevcut anayasası 1994'te kabul edildi. Dört yılda bir seçilen, 34 üyeden oluşan en yüksek yasama gücüne sahip parlamento 2006’dan beri işbaşındadır.
ETNOLOJİ
İnguşlar ve onların doğu komşuları Çeçenler, ayrı lisanlar, ayrı tarihler, ayrı etnik gruplar ve siyasal kimlikler gibi takdim edilse de, onları birbirinden ayırarak tanımlamak mümkün değildir.
"Çeçen" terimi bir ova köyünden alınma Rusça etnonimdir; "
Benzer şekilde "İnguş" kelimesi de bir Rusça etnonimdir. Anguşt köyünün isminden türetilmiştir. "İnguşetia" terimi genellikle cumhuriyeti tanımlamak için kullanılır. İnguşlar kendilerine Galgay derler.Çeçen ve İnguşlar’ın kendi dillerindeki ortak ismi Vaynakh’dır. Manası "bizim insanlarımız" dır.
İDARİ BİRİMLER VE YERLEŞİM
İnguşetya idari olarak 4 bölgeye ayrılmıştır: Nazran, Malgobek, Sunja ve Dzairakh.
İngeşetya halkı, 45 küçük yerleşim merkezi ve 4 şehirde oturur.
Şehirleri Magas, Nazran, Malgobek ve Karabulak’tır.
İnguşetya nüfusunun % 42.5 (198,496) kentlerde, % 57.5’i (268,798) kırsal alanlarda yaşar.
NÜFUS
İNGUŞETYA Cumhuriyeti Nüfus Bileşimi- 2002
|
Milliyetler
|
Nüfus
|
Oran (%)
|
|
İnguş
|
361.057
|
77.27
|
|
Rus
|
5.559
|
1.18
|
|
Çeçen
|
95.403
|
20.42
|
|
Diğer
|
5.275
|
1.13
|
|
TOPLAM
|
467.294
|
100.00
|
Not: Nüfusu 1000’in altında olanlar “diğer” hanesine dahil edildi.
İnguşetya nüfusunun % 46.7 (218,194)’sini erkekler; % 53.3 (249,100)’ünü kadınlar oluşturur.
DİL:
“Nakh-Dağıstan” ailesinde 30’un üzerinde lisan vardır ve çoğu sadece Dağıstan’da ve Çeçenistan’da konuşulur.
Çeçence ve İnguşça, Kistçe ve Tuşça (Gürcistan'da ölmek üzere bir azınlık lisanı) ile birlikte “Nakh-Dağıstan” dil grubunun kuzeydoğudaki Nakh kolunu oluşturur.
EKONOMİ
İnguşetya tarım ve hayvancılık ülkesidir. Ülkede kayda değer bir sanayi yatırımı yoktur. Yaşanmakta olan Çeçen-Rus savaşı İnguş Cumhuriyeti’ni olumsuz yönde etkilemekte olup, bölgedeki istikrarsızlık sebebiyle sanayi yatırımları yapılamamaktadır.
İnguşetya'da mısır, buğday, yulaf, arpa, şekerpancarı, ayçiçeği, ve patates tarımı yapılmaktadır.
Büyükbaş hayvan üretimi ile koyun yetiştiriciliği de gelişmiştir.
Kimyasallar, arıtma yağlar, inşaat malzemesi, aydınlatmalar ve gıda sanayii İnguş Cumhuriyetinde faaliyeti görülen sektörlerdir.
İnguşetya kereste bakımından da oldukça zengindir.
Değerli metaller, petrol, doğal gaz rezervleri, mermer, dolomite, kabuk kireçtaşı, yüksek kaliteli tuğla toprağı başlıca yer altı zenginlikleridir.
İnguşetya ayrıca termal sular ve maden suları bakımından da oldukça zengindir.
Bu minerallerin rezerv ömürlerinin ortalama 100-150 yıl arasında olduğu tahmin edilmektedir.
Malgobek’te bulunan ve 60 milyon ton civarında olduğu tahmin edilen petrol rezervi 1915’ten beri işletilmektedir. Ayrıca petrol alanlarını genişletme çalışmaları sürmektedir. Bakü-Novorosisk boru hattı, Bakü-Rostov karayolu ve Bakü-Moskova demiryolu hattı İnguşetya’dan geçer. Bütün bu yolların toplam uzunluğu 900 km’nin üstündedir. Ayrıca başkent Magas’ta uluslararası İnguşetya Havaalanı bulunmaktadır.
İnguşetya Cumhuriyeti kişi başına aylık 2728 ruble (yaklaşık 100 dolar) milli gelirle Rusya Federasyonu’nun en yoksul bölgesidir.
COĞRAFYA ve İKLİM
İnguş topraklarının % 60’ı tarıma elverişli verimli siyah topraklardan oluşur. İklim de tarıma uygundur.
İnguşetya yüzölçümünün 140 000 hektarlık kısmını ormanlar örter ve ağaç dokusu kayın, meşe gibi değerli türleri kapsar.
Dağlık bölgede en yüksek nokta 2993 metre ile Stolovaya Dağı’dır. Dağlardan inen nehirler önemli bir hidroelektrik güç kaynağı oluşturur. Önemli nehirleri Assa, Sunja, Armkhi ve Guloi-khi‘dir.
Kışları genellikle yumuşak ve yazları sıcaktır. Sıcaklık bölgelerin yüksekliğine göre değişir.
Bölgenin Temmuz sıcaklıkları ortalama gece -10 ila 3 °C arasında; gündüz ise + 21 ila + 23'e °C arasındadır.
Yıllık yağış m2’ye 450 - 650 mm’dir. Ama bu rakam yükseklerde 1200 mm/m2 ‘ye kadar çıkar. Genel de karasal iklim özellikleri gözlenir.
EĞİTİM
İnguş Devlet Üniversitesi 1994 yılının Nisan ayında eğitim-öğretim hayatına başlamıştır.
KÜLTÜR
Dzhairakha Assa yöresi, bölgenin mimarlık tarihinin açık hava müzesi gibidir. Kuzeyden gelen göçebe saldırılarına karşı 13’üncü yüzyıl mimarisiyle yapılan ve 18’inci yüzyıla kadar görev yapan tarihi kuleler, taş mimarisinin eşsiz örneklerini oluşturur. Meskenler, yeraltı defin odaları, putperest mabetleri ve Hıristiyan kiliseleri Assa, Armkhi, Guloikhi nehirleri boyunca korunmuş kalıntılardır.
Bölgede tarihte dericilik, taş ustalığı, çömlekçilik, demircilik, kuyumculuk gelişmişti.
İnguşların, efsane, destan, hikaye, şarkı, atasözlerinden oluşan zengin bir sözlü folkloru vardır. Halk şarkıları çok yaygındır. Müzik ve dans gelişmiştir. Popüler müzik aletleri, dekhch pandur(Akordeon), kekhat pondur(Klarnetin bir tipi), üç-tel takılan bir keman, zurna, tef ve davullardır. Kızlar genellikle akordeonla oynar. Lezginka (çiftler halinde yapılan Kafkasya'ya ait bir dans) özel günlerin favori dansıdır.
Inguşların yüzyılların içinden süzülüp gelen, takvim, sayma sistemi, ölçüm sistemi, arazi bilgisi, hayvanlarla ilgili bilgiler, hava bilgileri, astronomi bilgileri gibi ciddi bir geleneksel zihinsel kültürü de vardır.
|