Resmi Dil : Rusça, Osetçe
Başkent : Tshinvali
Cumhurbaşkanı : Edward Cabeviç Kokoyti,
Yüzölçümü : 3,900 km²
Nüfus : 70 000 (2000 tahmini)
Din : Çoğunluk Ortodoks Hıristiyan, az sayıda Müslüman,
Cumhuriyet Hakkında
Bolşevikler 1920’de Gürcistanı işgal etti. 1922’de kurulan Transkafkasya Cumhuriyeti içinde Güney Osetya Özerk Bölgesi oluşturuldu.
Sovyetlerin dağılma sürecinde 10 Kasım 1989’da Güney Osetya Özerk Bölgesi Halk Temsilciler Meclisi, bölgesel özerkliğin “özerk cumhuriyete” çevrilmesi talebiyle Gürcistan SSC Yüksek Sovyeti’ne başvurdu. Başvuru 16 Kasım 1989’da yapılan toplantı ile reddedildi.
23 Kasım 1989 da aşırı milliyetçi Gürcü güçler Güney Osetya’nın başkenti Tshinvali’ye saldırıp kuşatma altına aldılar.
Bu arada Gürcistan yönetimi ülkenin bağımsızlığını ilan etmişti. Gürcistan Parlamentosu 11 Aralık 1990’da yaptığı bir toplantıda G. Osetya Özerk Bölgesini lağveden bir kanunu kabul etti.
Bir yıl sonra 6 Ocak 1991 tarihinde Gamsakhurdia yanlısı Gürcü milisler Tshinval’i işgal ederek silahlı saldırı başlattı.
İşgal ve saldırılar sürerken, Güney Osetya Temsilciler Meclisi 4 Mayıs 1991’de toplanarak Gürcistan’dan ayrıldığını ilan ederek, Rusya sınırları içinde kalan Kuzey Osetya ile birleşmek istediğini duyurdu.
6 Ocak 1992’de Gürcistan’da askeri darbe oldu. İşbaşına gelen yeni yönetim G. Osetya’ya ağır silahlarla saldırarak bir çok Oset köyünü enkaz haline getirdi.
G.Osetya’da 19 Ocak 1992’de yapılan birleşme ve bağımsız devlet kurma konusundaki referandumda % 99 oranında olumlu oy çıktı.
Bunun üzerine başlayan çatışmalar, 1992’de Gürcü, Oset ve Rus birliklerinden oluşan barış gücünün bölgeye yerleştirilmesiyle sonuçlanan anlaşmaya kadar devam etti.
Güney Osetya bölgesinde 12-11-2006 ikinci kez yapılan bağımsızlık referandumu halkın "evet" oyuyla sonuçlandı. Oy kullanma hakkı bulunan 55 bin kişiden yüzde 64’ünün sandık başına gitmesi sonucu, bağımsızlık ilanı için gereken yüzde 50’lik baraj aşıldı.
2008 yılında yine Gürcistan tarafından işgal edildi. Bu sefer Rusya müdahele edip Gürcistan’a ağır kayıplar verdirdi. Hemen akabinde de Güney Osetya’yı resmen tanıdı. Bugün Güney Osetya Rusya ve Nikaragua tarafından tanınmıştır.
Devlet Başkanı : Eduard Kokoyti
YERLEŞİM ve İDARİ BİRİMLER
Osetler, yaşadıkları Kafkas Dağlarının güneyindeki bölgeye, 13. yy da Moğol saldırılarından kaçarak gelmişlerdir. O tarihten bu yana da bu topraklar üzerinde yaşamaktadırlar.
Başlıca yerleşim birimleri Java, Leningori, Tskhinvali ve Znauri’dir.
NÜFUS
G. OSETYA CUMHURİYETİ- Nüfus Bileşimi(1989)
|
Milliyetler
|
Nüfus
|
Oran (%)
|
|
Oset
|
65.200
|
66.20
|
|
Gürcü
|
28.700
|
29.00
|
|
Diğer
|
5.100
|
4.80
|
|
TOPLAM
|
99.000
|
100.00
|
Kilometrekareye düşen insan sayısı 25,3'tür. Şehirde yaşayanlar, nüfusun % 46'sını oluşturur.
DİL
Osetler İrani gruptan bir dil konuşurlar ancak komşu Kafkas halklarıyla gerçekleşen ortak yaşam sonucu, Osetçe’de, bazı sözcük ve ses düzenlerinde Kafkas etkileri ortaya çıkmıştır.
Oset lisanı, iki ana lehçeye ayrılır:
1. Kudar lehçesi (Güney Osetya'da konuşulur)
2. İron ve Digor lehçesi (Kuzey Osetya'da konuşulur).
EKONOMİ
Toplumsal düzenin kuruluş yıllarında Güney Osetya sanayi - tarım bölgesine çevrildi. Sosyalist iktisadi birimler kuruldu. Madencilik gelişti. Sanayinin esas alanı olan makine üretimi Tshinvali'de toplandı.
Kereste üretimi yerel orman rezervlerine dayanmaktadır. Demir-beton ürünleri, direk türü malzemelerin üretimi yapılır. Gıda sanayiinin konserve, bira, süt ürünleri üretim alanları gelişmiştir. Konfeksiyon fabrikası bulunmaktadır. Köy ekonomisinde buğday, arpa, mısır gibi tahılların üretimi önemli yer tutar. Şeker pancarı, sebze ve patates ekilir. Meyvecilikle ve bağcılıkla uğraşılır. Sulu tarım gelişmiştir.
Büyük ve küçükbaş hayvan yetiştirilir.
Gori-Tsihinvali demiryolu hattı, bölge merkezini Transkafkasya demiryoluyla birleştirmiştir. Asıl otoyol, Tsihinvali-Kvaisi-Odinir yoludur.
COĞRAFYA
Güney Osetya, Büyük Kafkas'ın güney yamaçlarının orta kısımlarını kapsar. En yüksek yeri sayılan Halatsa Tepesi 3.938 metredir.
Güney kısımda ılıman ve rutubetli bir iklim hakimken, kuzeyde sürekli kar yağışları görülür. Ortalama sıcaklık Ocak ayında -2,6 dan (Tsihinvali) -6,5 dereceye (2.000 metre yükseklikte) kadar değişmekte; ağustos ayında 20,7 ve 13,8 derece olmaktadır.
Yıllık yağış 500-100 mm ve üzeridir.
Önemli akarsuları, Büyük ve Küçük Lihavi, Leyhura, Mecuda’dır.
En büyük gölleri Kelistba ile Ert Codur'dur.
Dağ eteği şeridi esasen karlı, kısmen alüvyonlu ve karbonlu, yukarılarda sık tundra dağ ormanları, dağ otlakları yayılmıştır.
Arazinin %50 kadarı ormandır (fıstık, pelit v.s.).
Hayvan türlerinden kurt, ayı, vaşak, tilki, yaban domuzu, porsuk, karaca, dağ keçisi gibi hayvanlar bulunur.
EĞİTİM ve KÜLTÜR
Bolşevik İhtilali'nden önce 38 Güney Oset okulunda 1.800 öğrenci eğitim görüyordu. Orta ve yüksekokul yoktu. 1981-1982 ders yılında ise genel eğitim kurumlarında 20.500 öğrenci, Tshinvali'de ve orta dereceli meslek okullarında 1.300 öğrenci eğitim alıyordu.
Tshinvali’de Tsihinvali'de Güney Osetya Bilimsel Araştırma Enstitüsü bulunmaktadır.
|
