Resmi Dil : Rusça, Abhazca
Başkent : Sohum
Cumhurbaşkanı : Sergei Bagapş
Yüzölçümü : 8 600km2
Nüfus : 215.972
Din :Hristiyan, Müslüman
CUMHURİYETİN YAKIN TARİHİ
Abhaz halkının tarihi çok eskilere dayanır. Abhaz tarihi Antik Yunan kaynaklarından izlenebilmektedir. Antik Grekler, ayrım yapmadan Doğu Karadeniz kıyılarında yaşayan herkese „COLCHIS“ demişlerdir. Strabo'ya göre M.Ö. 1.yy da Abhazya'nın sınırları bugünkü Pitsunda kentinin bulunduğu yerden, Trabzon'a kadar uzanmaktaydı.
Bu yöreler, Ortaçağ başlarında, Bizans İmparatorluğu'nun nüfuz alanı olarak görülmektedir. Dolayısi ile İmparator Justinyanus döneminde Hıristiyanlık dini ile tanışmışlardır. Özellikler Pitsunda yöresi, Abhaz Hıristiyanlığının dini ve kültürel merkezi olmuştur. 8. yüzyıl sonlarında Bizans İmparatorluğu'nun gücü azalınca, Abhaz Kralı 2.Leon, Abhazya, Egrisi, Likhe'yi de kendi tacı altında Abhaz Krallığı olarak birleştirmiştir.
Giderek Abhaz Krallığı bugünkü batı Gürcistan'ı da içine alan bir genişliğe ulaşmıştır. Bu durum 200 yıl sürmüştür. Bu dönem Abhaz Kralı 3.Bagrat’in Gürcü tahtına çikarak iki devleti birleştirdiği tarihe kadar sürmüştür. 790-975 tarihleri arasında ''Abhazia'' adı, bütün Gürcistan'a verilen ad olarak kalmıştır.
Moğol istilası ile bu durum sona ermiş devlet çökmüş yine Abhaz ve Gürcü prensliği olarak ikiye ayrılmıştır. Daha sonraları Gürcüler güçlenerek Abhaz topraklarını istila etmeye başlamışlardır.
1500 lü yıllardan itibaren Ösmanlı bölgeye gelmiş ve Abhazların bir kısmının Müslüman olmasını sağlamıştır. 1800 başlarında Abhazya’dan Osmanlın tamamen ayrılmasından sonra Rus işgali başlamıştır. 1917 yılına kadar zaman zaman isyanlarla işgal devam etmiştir. 1917 Rusya’da Kızıl devrim olunca 10 Mart 1917'de Sohum'da Abhazya Halk Temsilcileri toplantısı yapılarak geçici hükümet kuruldu. Bu hükümet 11 Mayıs 1918'de ilan edilen Kafkasya Dağlı Halklar Birliği'nin bünyesinde yer aldı. Ancak Gürcistan birlikleri tarafından işgal edildi. Yeni yönetim kurulduktan sonra yeni kurulan Sovyetler birliğine katılmak için başvurdu. Kendileri de aslen gürcü olan Stalin ve Orconikidze v.b.'nin ağır baskısı altında Aralık 1921'de Gürcistan’la “özel birlik antlaşması” imzalamak zorunda bırakıldı. Gürcistan Stalin sayesinde 11 Şubat 1931’de Abhazya SSC’nin statüsünü “özerk cumhuriyete” indirtmeyi ve “Gürcistan SSC’ne bağlatmayı” başardı.
Bundan sonra çok yoğun bir şekilde Gürcü nüfus ve kültür baskısı başladı. SSCB yıkıldıktan sonra yeni kurulan Gürcistan cumhuriyeti 1925 anayasına döndüğünü ilan etti. Bu anayasada Gürcistan ve Abhazya iki bağımsız devlet olarak görünüyordu. Abhazya da bağımsızlık ilan etti. Gürcistan tarafına da görüşmelere başlama teklifi sundu. Ancak bu teklife gürcistan’ın cevabı 14 Ağustos 1992'de askeri işgal oldu. 1992 yılında başlayan işgal bir yıl sonra bütün 30 Eylül 1993 gürcü askerlerinin püskürtülmesiyle sona erdi. Abhazya 1992 yılından 2008 yılına kadar kimsenin tanımadığı bir devlet olarak de facto bağımsız kaldı. 2008 yılında ise Rusya ve Nikaragua tarafından tanındı.
POLİTİK YAPILANMA
Anayasa’nın kabul yılı: 1994
İlk Devlet Başkanı : Vladislav Ardzınba
2. Devlet Başkanı : Sergey Bagapş (Bir sonraki seçimler 2010 yılında)
Başkan Yardımcısı: Raul Hacimba
İDARİ YAPI
Abhazya Cumhuriyeti 7 idari bölgeden oluşur: Gagra, Gudauta, Sohum (Başkent), Gulripş, Tkuarçal, Oçamçira ve Gal.
YERLEŞİM ALANLARI
İller : Sohum (Başkent), Gagra, Gudauta, Afon, Oçamçira, Tkuarçal, Gal
İlçeler : Pitsunda, Bzıp, Mısra, Gulripş, Sandripş
NÜFUS
ABHAZYA CUMHURİYETİ - Nüfus Bileşimi(1989-2003)
|
Milliyetler
|
Nüfus
1989 (Resmi)
|
Nüfus 2003 (Tahmini)
|
Oran
(%) 2003
|
|
Abhaz
|
93.267
|
94.606
|
43.80
|
|
Gürcü
|
239.872
|
45.953
|
21.28
|
|
Ermeni
|
76.541
|
44.870
|
20.78
|
|
Rus
|
74.913
|
23.420
|
10.84
|
|
Rum
|
14.664
|
1.486
|
0.69
|
|
Diğer
|
25.804
|
5.637
|
2.61
|
|
TOPLAM
|
525.061
|
215.972
|
100.00
|
Abhazya nüfusunun % 45’i şehirlerde yaşamaktadır
DİL:
Türkiye'de ve Ortadoğu ülkelerinde genel olarak Abaza adıyla bilinen halk esas olarak üç gruptan, buna bağlı olarak dil üç ana lehçeden oluşur:
1. Tarihi anavatanları Abhazya'da yasayan Apsuvalar;
2. 13-14. yüzyıllarda Abhazya'dan Kafkas Sıradağları'nı geçerek kuzeye, Adigeler'in arasına yerlesen Aşuvalar;
3. Eskiden dağlık bölgelerde yaşayan, daha sonra (17-18.yy.) Kuzey Kafkasya'nın düzlüklerine inerek yerleşen Aşharuvalar.
Bugün kullanılan bu alfabede 62 harf vardır. Yazı ve edebiyat dilinin temeli nispeten basit fonetik sisteme sahip Abjua ağzıdır.
Rusya Federasyonu'na bağlı Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti'nin beş resmi dilinden biri olan Abazaca (Aşuva lehçesi) için genel olarak kabul edilen ilk alfabe 1933 yılında Kubina-Elburgan ağzı esas alınarak Latin temelli olarak hazırlandı. 1938'de bugün kullanılan Kiril temelli alfabeyle değiştirildi. Alfabede üçü işaret olmak üzere 68 harf vardır.
EĞİTİM VE KÜLTÜR
Abhazlar, eğitim ve kültürde, sanat ve edebiyatta, sosyal yaşamda öne çıkmaya çalışmışlardır. Okur-yazar oranı % 100'e yakındır.
Ülkenin tek üniversitesi Abhazya Devlet Üniversitesi 'dir.
Sinema, tiyatro, sanat, edebiyat ve folklor alanında ünü eski Sovyet sınırlarını aşmış birçok kişi ve kuruluş bulunmaktadır.
TV.de Abhazca yayın süresi: Sabah 1 saat, Akşam : 3-4 Saat. Pazar günleri yayın yapılmıyor
Savaşta yayınevi ve matbaaların tamamen yıkılması nedeniyle basın ve yayın sekteye uğramıştır. Yine de yayınlanan birçok günlük haftalık gazete bulunmaktadır.
EKONOMİ
2006 Devlet Bütçesi : 901 milyon ruble (yaklaşık 34 milyon dolar) Gelir-giderler dengelenmiştir.
Ana Sektörler : Turizm, Tarım, Gıda sanayi
Yer Altı Kaynakları: Petrol, Kömür, Torf, Barit, Dolomit, Mineral ve terminal suları, Mermer, Kireç, Alçıtaşı
Yabancı Sermayeye tanınan ayrıcalıklar :
100.000 dolar ve üzerindeki yabancı kaynaklı yatırımlar 3 yıl % 100 gelir ve kazanç vergilerinden muaftırlar. 50.000 dolar ve üzerindeki yabancı kaynaklı yatırımlar 3 yıl %50 gelir ve kazanç vergilerinden muaftırlar. 20.000 dolar ve üzerindeki yabancı kaynaklı yatırımlar 3 yıl % 25 gelir ve kazanç vergilerinden muaftırlar.
Bu tür yatırımcıların Abhazyaya getirecek oldukları üretime dayalı her türlü makine, araç-gereçler ve hammadde tüm gümrük ödemelerinden muaftır.
COĞRAFİ YAPI
En Yüksek Tepe : Dombay–Ulgen dağı 4046 m.
Ormanlık Alan : Tüm arazide % 55
Dağlık Alan : Tüm arazide % 64
Akarsuları : Kudrı, Kelasur, Bzıb, Gumista
Göller : Ritsha, İnkit, Amtkeal, Sıhına
Mağaralar : Afon, Snejnaya, Krubera
